Spring naar inhoud

Goede kunst en dictatuur

juli 5, 2016

Vandaag ontmoette ik op facebook een kennis die iets vertelde over goede kunstenaars en meteen dook bij mij de vraag op “wat is een goede kunstenaar”? Je zou het moeten vragen aan iemand met verstand van kunst. Maar wat houdt dat eigenlijk precies in? “Verstand van kunst”? Ik zou het niet weten. Zou je wel verstand van kunst kunnen hebben? In dat verband een korte anecdote.

Een goede kennis van me, succesvol schilder, die zijn schilderijen tegenwoordig voor 42.000 euro per stuk verkoopt, vertelde ooit iets over zijn belevenissen op de kunstacademie. De kunstacademie in Den Haag, je mag toch verwachten dat ze daar verstand van kunst hebben en hadden. Deze kennis haalde het in de zestiger jaren in zijn hoofd om portretkunst te maken. Dat nu had hij nooit mogen doen. Volgens de docenten daar was portretkunst een verfoeilijke bezigheid voor schilders die de aanduiding kunst niet verdiende. Zij meenden ook dat portretkunst behoorde bij afschuwelijke regimes zoals de Nazi’s en de Sovjet-Communisten. En zie: de laatste jaren bloeit de portretkunst weer helemaal op en de kunstenaars die het maken, zijn bij mijn weten geen Nazi of Sovjettist, verre van zelfs.

Ook op de kunstacademie blijkt men dus geen verstand van kunst te hebben. Dat maakt het allemaal wel moeilijk om te spreken over goede kunst en goede kunstenaars. Karel Appel werd door sommige zeer gekleerd uitziende personen zeer vereerd, door anderen verguisd. Totnogtoe heeft de eerstgenoemde groep gewonnen. Rembrandt kreeg in zijn eigen tijd geen poot aan de grond. Was hij dan toch een slecht kunstenaar?

Volgens mij is het een zinloze discussie. Ik vat kunst op als een allerindividueelste uiting van de beleving van wereld en leven. Ieder kunstwerk zal anderen aanspreken maar er zullen ook mensen zijn die zich erdoor niet aangesproken voelen. Dat hangt van de uitvoering en vormgeving van het kunstwerk af maar ook van het genre. Ik heb na een half uur in een museum er vaak wel weer genoeg van terwijl ik dagenlang kan luisteren naar de muziek van een bepaalde componist of groep. Kunst is niet alleen een allerindividueelste uiting maar ook een allerindividueelste acceptatie. Wie wordt aangesproken door een kunstwerk, zal het als goede kunst beschouwen. Gebeurt dat niet dan wordt het kunstwerk tot ‘niets’of zelfs ‘verschrikkelijk’ gedegradeerd.

In de gemeente waar ik woon verwijderden wegwerkers ooit een kunstwerk van de weg en smeten het op de schroothoop. Toch was het ooit door de gemeente aangekocht en geplaatst. Diezelfde gemeente vernietigde een en profil portret van de dichter Bloem zonder blikken of blozen, terwijl ze het jaren daarvoor aan de Openbare Bibliotheek als kunstwerk had geschonken. Kennelijk was de opruimdienst er niet van onder de indruk. Het is toch gek dat mensen zo verschillend met kunst omgaan en zelfs respectloos?

In feite is dat niet meer dan een hoogstpersoonlijke opvatting waar anderen geen waarde aan hoeven te hechten. Zij zouden zich uitgenodigd moeten voelen zelf kennis te nemen van het desbetreffende kunstwerk om hun oordeel te vormen. Zo niet….dan kunnen zij geen oordeel geven. Goede kunst is prachtig, voor ieder van ons afzonderlijk.Als er één ding tot de vrijheid behoort, dan is het wel de beooordeling van kunst. De uiting van de mening erover staat ook ieder vrij. Het hanteren van een collectieve opvatting over kunst is verschrikkelijke dictatuur.

Advertenties
One Comment
  1. Ivan De Smaele permalink

    Rembrandt was al van in zijn jeugdjaren een hooggewaardeerde schilder en etser. Hij kon hoge prijzen vragen en de bestellingen kwamen vlot binnen. Pas op het einde van zijn leven werden zijn portretten té realistisch en bleven de bestellingen weg. De waardering bleef. Zijn failissement was niet te wijten aan gebrek aan waardering en inkomen maar aan verkeerde beleggingen en het opdrijven van de waarde van zijn prenten door ze constant zelf op te kopen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: